علیاکبر صنعتی (۱۲۹۵ - ۱۳ فروردین ۱۳۸۵) نقاش و مجسمهساز ایرانی. «او تنها هنرمند ایرانی است که دو موزه به نامش ثبت شدهاست: موزه صنعتی کرمان و موزه هلالاحمر در میدان توپخانه تهران.»[۱] صنعتی یکی از مجسمهسازان قدیمی عصرجدید ایران است او شاگرد ابوالحسنخان صدیقی بود.[۲] صنعتی تا پایان عمر عضو پیوستهٔ فرهنگستان هنر ایران باقی ماند.
زندگی:
علیاکبر صنعتی در ۱۲۹۵ در کرمان بهدنیا آمد. پدرش در پایان جنگ جهانی اول به دلیل ابتلا به بیماری طاعون درگذشت و مادرش که توانایی تامین مخارج زندگی او را نداشت علیاکبر را به پرورشگاه صنعتی کرمان سپرد. موسس این پرورشگاه حاج علیاکبر صنعتیزاده برای اینکه بچههای پرورشگاه بتوانند تحصیل کنند نام خانوادگی خود را به روی آنها میگذاشت و نام سیدعلیاکبر صنعتی نیز به همین دلیل نام قانونی علیاکبر شد. وی دورههای تخصصی، مجسمهسازی و نقاشی را در مدرسهٔ صنایع مستظرفه و مدرسهٔ صنایع قدیم زیر نظر استادان طاهرزاده، بهزاد (مینیاتوریست)، ابوالحسن صدیقی (مجسمهساز) و استاد حیدریان گذرانده بود. وی در سال 1379، منتخب فرهنگستان هنر در بزرگداشت نامآوران بود.
در ۲۸ مرداد تمام مجسمههای او توسط مردم خشمگین تخریب شد، اما این تنها باری نبود که مجسمههای وی در هم شکسته میشد. نمایشگاهی که در میدان راه آهن در ملک پسر حاج علی اکبر به طور دایم برپا بود هم در انقلاب ۵۷ نابود شد. علی اکبر صنعتی طی چند دهه فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ تابلوی رنگ و روغن، آبرنگ، موزاییک از سنگ و حدود ۴۰۰ مجسمه پدید آورد که در دو موزه به نام وی در کرمان و تهران و سایر موزههای داخل و خارج از کشور و مجموعههای خصوصی نگهداری میشود. موزه کرمان علاوه بر نمایش آثار با ارزش استاد صنعتی زاده آثار هنرمندان بزرگ دیگری از جهان را هم داراست.موزه تهران وی در میدان امام خمینی قرار دارد و در آن مجسمههای بسیار مهمی از وی به نمایش گذاشته شده است.
استاد صنعتی از چند سال پیش به علت سکته مغزی قدرت تکلم خود را از دست داده بود و نیمه چپ بدنش نیز فلج شد. وی همچنین از ششم اسفندماه سال گذشته به علت عارضه ریوی و مشکل تنفسی در بیمارستان ایرانمهر بستری که پس از بهبودی نسبی از بیمارستان ترخیص شد. وی عاقبت بامداد سیزدهم فروردین در سن ۹۰سالگی دارفانی را وداع گفت. پیکر مرحوم استاد علی اکبر صنعتی در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
نوع کاشی است که اکثرأ در مساجد، عبادت گاهها و مقبرهها همچنان منازل شخصی بکار میرود که از شهرت بسیار خوبی برخوردار است این نوع کاشی از کاشیهای خشت یعنی چهار گوش نشأت کرده و اندازه آن ۱۵x۱۵ سانتی متراست که در کنار یگدیگر قرار میدهند ونقش موردنظر را روی آن رنگ آمیزی مکنند وبه کوره برده حرارت میدهند تا لعاب پخته شود سپس از کوره خارج و بردیوار نصب میکنند هفت رنگ متداول و مروج عبارت از سیاه، سفید، لاجوردی، فیروزه یی، قرمز زرد و حنایی که در آبدات تاریخی و اماکن متبرکه از این نوع کاشیها زیاد استفاده شدهاست.
معرق کاری عبارت است از قطعهای بریده شده کاشی که نقوش مختلف ورنگهای متفاوت تراشیده و کنار یگدیگر به شکل قطوری بزرگ در آمده و روی دیوار نصب میشود تازینت بخش بنأ گردد. این نقوش گاهی از نقشهای گره کشی و گاهی از نقشهای مختلف مانند گل و بوته سازی اسلیمیها که هرکدام جداگانه میتوانند بنایی را زینت بخشد.
ساختن یانصب کاشی هارا معرق گویند معرق کاری کاشی در دوره سلجوقیان یعنی در قرن ۴ هجری به سمت کمال رفت وبسیار متداول ومرج گردید درقرن هشتم هجری همرندان معرق کار به مراتب از هنرمندان عهد سلجوقی جلو افتادند. دراین قرن موفق شدند اجزای راکه اشکال معرق از آنها تشکیل مییابد کوچکتر کنند ولطیف ترین وزیبا ترین اشکال بنایی وهندسی را در مجموعهای از رنگهای زیبا براق که جز در هنر شرق خصوصأ ایرانی دیده میشود نمایش دهند هنر معرق کاری در قرنهای ۹و ۱۰ هجری به روش هیا شرقی خود رسید در این دوره مراکز مهم معرق سازی در شهر ها ی اصفهان، یزد، قم،شیراز مشهدایجاد گردید.